Ubezpieczenie na wypadek niezdolności do służby dla funkcjonariuszy publicznych, a niezdolność do pracy?

Aby zrozumieć różnice między ubezpieczeniem na wypadek niezdolności do zawodu a ubezpieczeniem na wypadek niezdolności do służby, przepisom prawnym.

Ustawowa definicja niezdolności do zawodu w prywatnych ubezpieczeniach na wypadek niezdolności do zawodu

Dla prywatnego ubezpieczenia na wypadek niezdolności do zawodu istnieje uregulowana ustawowo definicja, kiedy uważa się kogoś za niezdolnego do zawodu. Podstawę prawną stanowi od 2008 r. § 172 ustawy o umowach ubezpieczenia (VVG). W ustępie 2 czytamy:

„Za niezdolnego do zawodu uważa się tego, kto wskutek choroby, uszkodzenia ciała lub więcej niż odpowiadającego wiekowi pogorszenia sił nie jest w stanie w przewidywalnej przyszłości, w całości lub w części, wykonywać ostatnio wykonywanego zawodu w takim kształcie, w jakim był on wykonywany bez uszczerbku zdrowotnego."

W kolejnym ustępie 3 znajduje się podstawa prawna dla tzw. abstrakcyjnego przekierowania, które w aktualnych warunkach ubezpieczenia praktycznie już nie występuje:

„Jako dalszy warunek obowiązku świadczenia ubezpieczyciela można ustalić, że osoba ubezpieczona nie wykonuje i nie może wykonywać żadnej innej działalności, do podjęcia której jest zdolna ze względu na swoje wykształcenie i umiejętności i która odpowiada jej dotychczasowej pozycji życiowej."

Zgodnie z tym ubezpieczyciel sprawdza w przypadku prywatnego ubezpieczenia na wypadek niezdolności do zawodu, jak wyglądały czynności zawodowe osoby niezdolnej do zawodu w ostatnio wykonywanym zawodzie, gdy nie była jeszcze dotknięta problemami zdrowotnymi. Następnie ubezpieczyciel sprawdza, jakie ograniczenia zdrowotne wystąpiły i czy ubezpieczony może nadal wykonywać dawniejsze czynności, zazwyczaj w co najmniej 50%.

Jeśli nie jest to możliwe, osoba ta jest uważana za niezdolną do zawodu.

Ustawowa definicja niezdolności do służby

Ustawowa definicja niezdolności do służby funkcjonariuszy publicznych znajduje się w § 44 ustawy o urzędnikach federalnych (BBG). Uwaga: Nie jest to ustawa o umowach ubezpieczeniowych, lecz reguluje stosunek między pracodawcą urzędowym a funkcjonariuszem. Czytamy w niej:

(1) 1 Funkcjonariusz mianowany na czas nieokreślony zostaje przeniesiony w stan emerytalny, jeśli z powodu stanu fizycznego lub przyczyn zdrowotnych jest trwale niezdolny do wypełniania obowiązków służbowych (niezdolny do służby). 2 Za niezdolnego do służby można również uznać tego, kto wskutek choroby w ciągu sześciu miesięcy przez ponad trzy miesiące nie pełnił służby, jeśli nie ma perspektywy, że w ciągu kolejnych sześciu miesięcy zdolność do służby zostanie w pełni przywrócona. 3 Nie zostaje przeniesiony w stan emerytalny ten, kto może zostać zatrudniony w innym miejscu.

Kolejne paragrafy regulują możliwość przeniesienia na inne stanowisko i do innych czynności. W ustępie 4 znajduje się zapis:

(4) 1 Aby uniknąć przeniesienia w stan emerytalny, funkcjonariusz może, po uzyskaniu kwalifikacji do nowej ścieżki kariery, zostać przeniesiony bez zgody na stanowisko w tej ścieżce kariery z niższym wynagrodzeniem końcowym, jeśli zatrudnienie odpowiadające dotychczasowemu stanowisku nie jest możliwe, a wykonywanie nowych zadań jest rozsądne z uwzględnieniem dotychczasowej działalności. (...)

Zgodnie z tym w przypadku funkcjonariuszy mianowanych na czas nieokreślony pracodawca urzędowy sprawdza, czy istnieje niezdolność do służby, czy też funkcjonariuszowi można przydzielić inne obowiązki.

---

W kręgach kolegów często słyszymy, że funkcjonariusze nie mogą stać się niezdolni do zawodu, co najwyżej niezdolni do służby. W odniesieniu do stosunku służbowego z pracodawcą urzędowym jest to prawda.

Jednak w odniesieniu do umowy z ubezpieczycielem obowiązują regulacje umowy ubezpieczeniowej, a więc wspomniana powyżej ustawa VVG oraz odpowiednie warunki ubezpieczenia.

Zgodnie z tym oczywiście również funkcjonariusz publiczny może być niezdolny do zawodu w rozumieniu umowy ubezpieczeniowej. Przeprowadzana jest jednak analiza tak jak w przypadku „zwykłych" pracowników etatowych, patrz wyżej. To, czy funkcjonariusz jest uznawany za niezdolnego do służby przez swojego pracodawcę urzędowego, nie interesuje ubezpieczyciela BU.

---

Dla funkcjonariusza publicznego sytuacja byłaby niezadowalająca, gdyby jego pracodawca urzędowy zakwalifikował go jako niezdolnego do służby, ale jego ubezpieczenie na wypadek niezdolności do zawodu nie uznałoby go za niezdolnego do zawodu, lub odwrotnie.

Dlatego od wielu lat istnieje tzw. „klauzula o niezdolności do służby" (klauzula DU). Stanowi ona jedną lub więcej klauzul dodatkowych, które przekształcają ubezpieczenie na wypadek niezdolności do zawodu (BU) w ubezpieczenie na wypadek niezdolności do służby (DU).

Nasze wieloletnie doświadczenia pokazują, że ubezpieczyciele oferujący klauzulę DU często podchodzą jeszcze bardziej rygorystycznie do badania stanu zdrowia przy zawieraniu umowy niż zwykli ubezpieczyciele BU.

Dlatego ubezpieczenie BU bez klauzuli DU może zaoferować funkcjonariuszom publicznym lepszą ochronę niż specjalne ubezpieczenie na wypadek niezdolności do służby.

---

• Starannie analizujemy twoją sytuację wyjściową i na życzenie sprawdzamy również istniejące ubezpieczenia na wypadek niezdolności do zawodu w ramach bezpłatnej weryfikacji umowy BU.
• Opracowanie historii zdrowotnej: Pomagamy ci poprawnie i kompletnie udokumentować historię zdrowotną, łącznie ze sprawdzeniem dokumentacji kasy chorych i kart pacjenta, w szczególności również diagnoz rozliczeniowych.
• Bezpłatne i anonimowe zapytania ryzyka: Przeprowadzamy dla ciebie bezpłatne anonimowe zapytania do kilku ubezpieczycieli. Dzięki temu wiesz już przed zawarciem umowy, jak twoje dane zdrowotne i zawodowe są oceniane przez ubezpieczycieli, co pozwala uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.
• Specjalne oferty: Jeśli jest to dla ciebie korzystne, szukamy odpowiednich ofert na „ubezpieczenie na wypadek niezdolności do zawodu bez pytań zdrowotnych".
• Opieka długoterminowa: Również po zawarciu umowy stale opiekujemy się pośredniczonymi przez nas umowami, zwracamy uwagę na ważne terminy i oferujemy regularne kontrole, aby twoja ochrona była aktualna.
• Wsparcie w nagłych wypadkach, niezawodne i doświadczone: Jeśli staniesz się niezdolny do zawodu, aktywnie angażujemy się na twoją rzecz.

• Ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy (BU) dla młodych ludzi: Wcześnie zacząć. Mądrze oszczędzać.
• Ubezpieczenie od niezdolności do pracy dla lekarek i lekarzy: co naprawdę musi zapewniać rozsądne zabezpieczenie
• Ubezpieczenie od niezdolności do pracy bez pytań zdrowotnych?

• § 55 SGB XI – składka na ubezpieczenie pielęgnacyjne – dostęp: 13.08.2026
• PBAV 2025 – rozporządzenie o stawce składki pielęgnacyjnej – dostęp: 13.08.2026
• SGB VI – ustawowe ubezpieczenie emerytalne – dostęp: 13.08.2026
• Deutsche Rentenversicherung – niemiecki ZUS – dostęp: 13.08.2026
• Rozporządzenie o wielkościach referencyjnych ubezpieczenia społecznego 2026 (SVBezGrV 2026) – dostęp: 13.08.2026
• Ustawa o umowie ubezpieczenia (VVG) – dostęp: 13.08.2026